ग्रामपंचायत कुंभारगाव ता. कडेगाव, जि. सांगली

          मौजे कुंभारगाव हे महाराष्ट्र, भारतातील सांगली जिल्ह्यातील कडेगाव तालुक्यात वसलेले एक लहान गाव आहे. हे गाव कडेगाव तहसील अंतर्गत येते व स्वतंत्र ग्रामपंचायत क्षेत्र म्हणून ओळखले जाते. गाव कडेगावपासून सुमारे 26 किमी आणि सांगली जिल्हा मुख्यालयापासून अंदाजे 50 किमी अंतरावर स्थित आहे. ग्रामपंचायतीच्या माध्यमातून गावाचे प्रशासन चालते आणि सध्या सरपंच व पंचायत सदस्य गावाच्या प्रशासनाची जबाबदारी सांभाळतात. 2011 च्या भारताच्या जनगणनेनुसार गावाची एकूण लोकसंख्या सुमारे 1,709 असून सुमारे 340 घरे आहेत. लिंग गुणोत्तर व साक्षरता दर हे महाराष्ट्र राज्याच्या सरासरीच्या जवळपास आहेत. लोकसंख्येच्या अंदाजानुसार 2026 पर्यंत गावाची लोकसंख्या सुमारे 1,961 पर्यंत वाढलेली दिसून येते. गावातील बहुतांश नागरिक शेती व घरगुती कामांमध्ये गुंतलेले असून ग्रामीण पद्धतीचे जीवन जगतात. धार्मिकदृष्ट्या गावात आई नीलाताई (चंद्राताई) देवीचे मंदिर हे प्रमुख श्रद्धास्थान असून या देवस्थानाला मोठे धार्मिक, सामाजिक व भावनिक महत्त्व आहे. येथे दरवर्षी मोठ्या प्रमाणावर जत्रा भरवली जाते आणि या जत्रेमध्ये साधारणतः 1.5 ते 2 लाख भाविक सहभागी होतात, ज्यामुळे गावाचे धार्मिक व सांस्कृतिक महत्त्व अधिक वाढते. याशिवाय गावात मारुती (हनुमान) मंदिर हे ग्रामस्थांसाठी महत्त्वाचे पूजास्थान आहे तसेच मुस्लिम समाजाची दर्गाही असून ती धार्मिक समन्वय व सर्वधर्मीय सहवासाचे प्रतीक मानली जाते. गावाच्या हद्दीत सागरेश्वर अभयारण्य असून येथे श्री सागरेश्वर हे जागृत देवस्थान आहे. अभयारण्याचा काही भाग शेजारील देवराष्ट्रे गावापर्यंत पसरलेला आहे. हा परिसर निसर्गसौंदर्य, शांत वातावरण तसेच धार्मिक व पर्यटनाच्या दृष्टीने स्थानिक लोकांसाठी महत्त्वाचा आहे. कडेगाव तालुका हा निसर्गसंपन्न व कृषिप्रधान संस्कृतीने समृद्ध असून या भागाचा इतिहास स्थानिक देवस्थानं, जत्रा, सामाजिक समारंभ व उत्सवांशी घट्टपणे जोडलेला आहे. येथील लोक प्रामुख्याने मराठी भाषिक असून हिंदू परंपरेतील सण, उत्सव, देवीपूजा आणि सामाजिक उपक्रमांमुळे गावातील सामाजिक बंध दृढ झालेले दिसतात. एकूणच मौजे कुंभारगाव हे धार्मिक, सांस्कृतिक, सामाजिक आणि कृषीप्रधान वैशिष्ट्यांनी समृद्ध असे गाव आहे.